ఐపీసీ సెక్షన్ 302 కింద శిక్షార్హమైన హత్య, బాలనేరస్తుల న్యాయ (సంరక్షణ, పరిరక్షణ) చట్టం 2015 ప్రకారం ‘హీనియస్ నేరం’ కిందకే వస్తుందని సుప్రీంకోర్టు తీర్పునిచ్చింది. ఈ నిబంధనలో స్పష్టంగా కనీస శిక్ష పేర్కొనకపోయినా, జీవితఖైదే దీనికి అంతర్లీనంగా కనీస శిక్ష అని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
కేసు నేపథ్యం
మరో బాలుడిని హత్య చేశాడని ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న 16 ఏళ్ల బాలుడిని వయోజనుడిగా విచారించాలా వద్దా అనే అప్పీల్ను న్యాయమూర్తులు జేబీ పార్దీవాలా, ఉజ్జల్ భుయాన్లతో కూడిన ధర్మాసనం విచారించింది. ఆ నిర్ణయాన్ని సమర్థిస్తూనే, నిందితుడైన మైనర్ను మైనర్గానే విచారించాలా లేక వయోజనుడిగా విచారించాలా అని నిర్ణయించే ముందు దేశవ్యాప్తంగా బాలనేరస్తుల న్యాయ బోర్డులు (జేజేబీలు) పాటించాల్సిన సూత్రాలను ధర్మాసనం నిర్దేశించింది.
ప్రధాన న్యాయ సూత్రం
సెక్షన్ 302 కింద దోషిగా తేలిన వ్యక్తికి జీవితఖైదు కంటే తక్కువ శిక్ష విధించే వీలు కోర్టులకు లేనందున, హత్యకు కనీస శిక్షగా జీవితఖైదు అంతర్లీనంగా వర్తిస్తుందని, తద్వారా ఇది చట్టం ప్రకారం ‘హీనియస్ నేరాల’ పరిధిలోకి వస్తుందని జస్టిస్ పార్దీవాలా తీర్పులో పేర్కొన్నారు. కొన్ని పరిస్థితుల్లో 16-18 ఏళ్ల వయసు వారిని వయోజనులుగా విచారించేందుకు ఇది వీలు కల్పిస్తుంది.
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
నిందితుడైన మైనర్ మానసిక, శారీరక సామర్థ్యాన్ని, నేరం జరిగిన పరిస్థితులను అంచనా వేసేందుకు దేశవ్యాప్తంగా జేజేబీలకు ఈ తీర్పు స్పష్టమైన, కట్టుబడి ఉండాల్సిన మార్గదర్శకాలను అందించింది. హత్య ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న యుక్తవయసు వారిని బాలనేరస్తుల వ్యవస్థలో విచారించాలా, వయోజన నేర న్యాయ వ్యవస్థలో విచారించాలా అనేది దీనిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.
స్పందించండి