తాత్కాలిక సంధిని నెలల ఘర్షణకు శాశ్వత ముగింపుగా మార్చే ఉద్రిక్త ప్రయత్నంలో తాజా అడుగుగా, ఖతార్ రాజధాని దోహాలో కొత్త చర్చలకు అమెరికా, ఇరాన్ కదులుతున్నాయి.
తమ ప్రతినిధులు దోహాలో ఇరాన్ ప్రతినిధులతో భేటీ అవుతారని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చెప్పారు; అయితే టెహ్రాన్ మరింత జాగ్రత్తగా స్పందిస్తూ, తక్షణ చర్చల అవకాశాన్ని అధికారులు తక్కువ చేసి చూపారు. బహిరంగ పోరుకు తిరిగి వెళ్లడాన్ని నివారించాలని రెండు పక్షాలూ చెబుతున్నా, ఈ మిశ్రమ సంకేతాలు దౌత్యం ఎంత పెళుసుగా ఉందో నొక్కిచెప్పాయి.
శాశ్వత పరిష్కారానికి చేరుకోవాలన్న ప్రకటిత లక్ష్యంతో మరో 60 రోజులు పొడిగించిన కాల్పుల విరమణపై ఈ చర్చలు ఆధారపడ్డాయి. సంధిని నిర్వహించేందుకు, వివాదాలను తగ్గించి, చిన్న ఘటనలు తిరిగి యుద్ధంగా మారకుండా నివారించేందుకు అమెరికా, ఇరాన్ సైన్యాలు దోహాలో ఒక సమన్వయ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేశాయి. ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలక ధమనిగా ఉన్న హోర్ముజ్ జలసంధిని తెరిచి, సాధారణంగా పనిచేస్తూ ఉంచడం ఈ ఏర్పాటు ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటి.
ప్రధాన అంశాలు ఇంకా పరిష్కారం కాలేదు. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమ భవిష్యత్తు అత్యంత కఠిన ప్రశ్నగా మిగిలి, తర్వాతి విడత చర్చలకు వాయిదా పడింది. ప్రతి విరామం, పునఃప్రారంభం — వాషింగ్టన్ నుంచి బెదిరింపులు, టెహ్రాన్ నుంచి గట్టి సమాధానాలతో సహా — పదునైన మాటల నీడలో సాగింది; ఈ నమూనా సంధి మన్నికను పదేపదే పరీక్షించింది.
ఈ పరిణామాల ప్రభావం రెండు దేశాలకే పరిమితం కాదు. ఒప్పందం విఫలమైతే ఇంధన మార్కెట్లు అస్తవ్యస్తమవుతాయి, ప్రపంచంలోని అత్యంత రద్దీ అడ్డంకుల్లో ఒకదాని గుండా నౌకా రవాణా కుదుపుకు గురవుతుంది, విస్తృత యుద్ధం పట్ల ఇప్పటికే అప్రమత్తంగా ఉన్న ప్రాంతీయ శక్తులను ఇది లోనికి లాగవచ్చు. దీనికి భిన్నంగా, మన్నికైన ఒప్పందం చమురు ధరలపై ఒత్తిడిని తగ్గించి, మధ్యప్రాచ్యంలో విస్తృత ఘర్షణ ముప్పును తగ్గించగలదు.
ప్రస్తుతానికి, దౌత్యం ఒక్క పెద్ద పురోగతి ద్వారా కాక — ఇక్కడ ఒక భేటీ, అక్కడ ఒక పొడిగింపు — అనే జాగ్రత్తతో కూడిన క్రమానుగత అడుగుల్లో ముందుకు సాగుతోంది. బహిరంగ విభేదాల మధ్యనైనా మార్గాలను తెరిచి ఉంచడం ప్రత్యామ్నాయం కంటే మేలని ఇరుపక్షాల చర్చకర్తలు భావిస్తున్నట్టు కనిపిస్తోంది.
దోహా మార్గం 60 రోజుల విరామాన్ని స్థిరమైన శాంతిగా మార్చగలదా అనేది రానున్న విడతల్లో కఠినమైన ప్రశ్నలకు లభించే సమాధానాలపై ఆధారపడుతుంది. అప్పటివరకు — సమన్వయ కేంద్రాలు, జాగ్రత్తగల సందేశాలు, తుపాకులు మళ్లీ పేలకూడదన్న ఉమ్మడి ఆసక్తి ఆధారంగా — ఒక ఉద్రిక్త ప్రశాంతత కొనసాగుతోంది.
స్పందించండి